Sterrenbos 26, 6718 GP EDE | + 31 (0)619881920

Telomeren en voeding

Wat zijn telomeren eigenlijk en zijn ze te beïnvloeden met voeding?

Telomeren zitten in alle cellen en zijn verbonden aan het DNA. Door celdeling worden telomeren elke keer een klein stukje korter. Veroudering is dus goed te meten aan de hand van de lengte van de telomeren. Krijgen de telomeren een minimale lengte, dan stopt de cel met delen. Het zou mooi zijn als de lengte van telomeren dus door bepaalde factoren minder snel korter werden, of zelfs in lengte toe zouden kunnen nemen! Onderzoeken naar dit fenomeen zijn hot op het moment, en er komt steeds meer informatie over naar buiten.

Het blijkt dat voeding een positieve invloed heeft op telomeren. De meeste wetenschappelijke reviews concluderen dat positief effect komt van:

  • het eten van een Mediterraan dieet (veel plantaardig voedsel)
  • een dieet rijk aan zaden
  • voeding met carotenoiden (geel, oranje en rood plantpigment zoals beta-caroteen, lycopeen, luteïne en astaxathine)

Omdat alle onderzoeken veel verschillende variabelen hebben is een eensluidende conclusie nog niet te trekken, maar er is een sterke tendens dat voornamelijk een dieet met veel groenten en fruit een positief effect heeft op de lengte van telomeren en dus veroudering.


Voeding, de darmen en de huid

Zowel in onze darmen als op de huid hebben we een microbioom; een totale hoeveelheid permanente en toevallig aanwezige micro organismen die in optimale samenstelling onze huid en darmen gezond houden. Zijn de permanente micro organismen in voldoende mate en in de goede samenstelling aanwezig, dan hebben de toevallig aanwezige micro organismen geen invloed. Stress, medicatie maar ook voeding kunnen invloed hebben op de samenstelling en hoeveelheid van de permanente micro organismen. Dit evenwicht kan zodanig aangetast worden dat toevallig aanwezige micro organismen kans krijgen om hun negatieve invloed uit te oefenen. In de darmen kan dat uiteindelijk leiden tot bijvoorbeeld het "leaky-gut" syndroom. Daarbij is de darmwand zodanig aangetast door een onbalans in het microbioom dat er allerlei stofjes ons lichaam in komen die anders tegengehouden zouden worden.

Het binnendringen van de ongewenste stofjes zorgt voor het inschakelen van ons immuunsysteem; ongewenste binnendringers moeten immers zo snel mogelijk verwijderd worden. De verhoogde activiteit van het immuunsysteem zorgt ook voor vervolgreacties elders in het lichaam, waaronder in de longen en de huid. Als reacties van de huid ontstaan o.a. systematische inflammatie, oxidatieve stress, toename van glycatie en verandering in de lipidensamenstelling. Dit wordt zichtbaar als acne, eczeem, huidveroudering, pigmentatie en psoriasis. Een gezonde darmflora is dus de basis van een gezond lijf en een gezonde huid.

Zink en de huid

Zink is een belangrijk mineraal voor de huid. Ons lichaam kan het niet zelf maken, dus we zijn afhankelijk van voeding om voldoende zink binnen te krijgen. Zink hebben we nodig voor groei, ontwikkeling en immuniteit. Ons lichaam bevat ca. 2 - 3 gram zink waarvan 60% in de spieren, 30% in botten, 5% in de lever en huid en de overige 5% verspreid in het lichaam. Veel zink is gebonden aan eiwitten, dus een goede eiwitopname is belangrijk voor een goede zinkbalans.

Ongeveer 20-40% van de zink die we via het dieet binnen krijgen wordt opgenomen in de darmen. De hoeveelheid opname wordt gereguleerd door en speciaal eiwit. Hoe minder van het eiwit, hoe meer zink er wordt opgenomen. Bij aanwezigheid van ontstekingen in het lichaam wordt dit eiwit in verhoogde mate aangemaakt, waardoor de zinkopname daalt. Dat is waarschijnlijk de reden dat we bij mensen met acne een verlaagd zinkgehalte meten.

In de huid is de zinkconcentratie hoger in de epidermis dan in de dermis. In de epidermis verbruiken de keratinocyten veel zink bij hun vernieuwing en specialisatie. De functies van zink voor de huid zijn:

  • Het speelt een rol in de immuniteit en wondheling
  • Zink draagt bij aan DNA aanmaak en dus aan celdeling
  • Het is betrokken bij het suikermetabolisme
  • Het helpt bij de omzet van vitamine A naar de actieve vorm
  • Zink is betrokken bij de aanmaak van extracellulaire matrix door fibroblasten

De vetten in onze voeding

Ons lichaam, en ook de huid, heeft vetten nodig. Ze geven ons o.a. energie, leveren de vitaminen A, D, E en K, worden ingebouwd in celmembranen en zijn onderdeel van homonen.

Vetten zijn opgebouwd uit glycerol en vetzuren. Daarbij kun je onderscheid maken tussen verzadigde ("ongezonde") vetten en onverzadigde ("gezonde") vetten. De onverzadigde vetzuren kunnen weer onderverdeeld worden in enkelvoudig onverzadigde vetzuren (EOV) en meervoudig onverzadigde vetzuren (MOV). MOV's zijn omega 3, 6 en 9. Omega 9 kan ons lichaam in voldoende mate zelf aanmaken, maar de aanmaak van omega 3 en 6 is te weinig, vandaar dat deze vetzuren essentieel zijn. Je moet ze dus uit voeding halen. Omega 3 vetzuren zijn alfa-linoleenzuur (ALA), EPA en DHA. Omega 6 vetzuren zijn linolzuur, gammalinoleenzuur en arachidonzuur.

Linolzuur en ALA zijn voor de huid essentieel, evenals EPA en in wat mindere mate DHA. Linolzuur zit in heel veel voedngsmiddelen die in het westerse eetpatroon zitten. Daar heb je dus geen tekort aan, sterker nog; ons eetpatroon zorgt voor een overschot. De vetzuren ALA, EPA en DHA krijgen wij te weinig binnen. EPA en DHA zit voornamelijk in vis en schaal- en schelpdieren, ALA zit in plantaardige olie, voornamelijk lijnzaadolie.

Groenten; een verborgen "superfood"

Groenten... je kunt er niet genoeg van eten! Het voedingscentrum adviseert 250 gram per dag, maar meer is beter. Uit onderzoek blijkt dat slechts ca 5% van de bevolking aan voldoende groente per dag komt! Om wel aan hoeveelheid groente per dag te komen kun je bij elke maaltijd groente toevoegen. In de ochtend komkommer of alfalfa op brood, of wat snoeptomaatjes. Tussen de middag een paar worteltjes of een halve rode paprika, zelfgemaakte soep, omelet met groenten of een salade. En tijdens het avondeten meer groenten dan aardappelen, rijst of pasta. Maak bijvoorbeeld eens courgetti, bloemkoolrijst of een wrap van spitskoolblad.

Maar waarom zijn groenten dan zo goed? Ze leveren bijvoorbeeld veel vezels die helpen de darmflora gezond te houden en de voeding zo langzaam mogelijk de dunne darm te laten passeren zodat je zoveel mogelijk voedingsstoffen uit het eten kunt openemen. En bij voldoende afwisseling in groenten krijg je eiwitten (bv uit bonen), vetten (bv uit avocado) en koolhydraten (vezels zijn koolhydraten) binnen, maar ook vitaminen, minderalen, carotenoiden (zoals lycopeen en betacaroteen) en flavonoiden (zoals quercitine). Allemaal stofjes die het lichaam en de huid nodig hebben om optimaal te kunnen functioneren en te helpen bij herstel en opbouw van weefsel.

Meten = weten, ook voor je eten

Bij het ondergaan van intensieve behandelingen voor huidverbetering of huidverjonging, zoals microneedling, diepe chemische peelingen en microdermabrasie, is het verstandig te weten wat je eet. Je hebt namelijk extra voedingsstoffen nodig als je de huid extra gaat prikkelen voor nieuwvorming. En als jouw eetpatroon uitwijst dat je bepaalde tekorten hebt, gaat welke behandeling dan ook nooit het maximale resultaat opleveren!

Zorg dat je een eetmeter vindt die geen commercieel belang heeft. Er zijn apps op je telefoon of ga gewoon naar de website van het voedingscentrum. Na invullen van alles wat je eet en drinkt zie je het resultaat voor macro- en micronutrienten. Zo zie je in één oogopslag wat je voldoende binnen krijgt, en waar je een tekort van hebt. Maar pas op; deze lijsten geven nooit weer wat er via je darmen in je lichaam terecht komt, omdat je niet weet wat jouw darmen opnemen en wat niet! Dit betekent dat als je al een tekort van bijvoorbeeld vitamine C ziet bij inname, dat dat tekort nog verder kan oplopen als jouw darmen niet optimaal functioneren. Daarbij moet je ook rekening houden met het feit dat intensieve behandelingen extra voedingsstoffen vragen en het tekort loopt nog verder op!

Wanneer je weet welke voedingsstoffen er nodig zijn voor huidverbetering en huidverjonging kun je daar rekening mee houden en het advies voor dagelijkse inname (ADH) ophogen naar het gewenste niveau. Zo haal je het maximale uit intensieve behandelingen en houdt je het lichaam in optimale conditie!

Anti-veroudering dieet?

We willen allemaal zo mooi en gezond mogelijk oud worden. Het liefste met een zo strak mogelijke huid zonder rimpels. Dat die verwachting een beetje teveel van het goede is snapt iedereen eigenlijk wel, maar is er een voedingspatroon waarbij de huid zo mooi mogelijk blijft?

Uit meerdere onderzoeken is gebleken dat voor ons Noord-Europeanen een mediterraan dieet het meest positief is voor het behoud van een mooie gezonde huid! "Wat moet ik dan eten?" hoor ik u denken...

Bij het mediterrane voedingspatroon wordt veel gebruik gemaakt van koude olijfolie, veel groenten en fruit, vis en zeevruchten, granen, noten, zaden en wijn. Inname van eieren, gevogelte en zuivel is minimaal en er wordt weinig rood vlees gegeten. Zoete producten worden zo min mogelijk gegeten. Omdat oudere mensen een verhoogde eiwitbehoefte hebben, is het daarnaast aan te bevelen om op latere leeftijd het mediterrane dieet te combineren met een verhoogde hoeveelheid eieren en zuivel voor een goed functionerende, mooi oud wordende huid.

Collageen opbouwen = collageen voeden

Huidverbetering door de dikte van de dermis te stimuleren; wat heb je daar voor nodig?

Diverse behandelingen bij schoonheidsspecialisten en producten voor thuisgebruik ondersteunen om dit doel te bereiken. Maar de meeste werkstoffen moeten toch van binnenuit komen. En voeding levert alle bouwstoffen voor een gezond lichaam en een gezonde dermis. De hoeveelheden nutriënten die daarbij nodig zijn, zijn moeilijker te bepalen. Veel is afhankelijk van de werking van de darmen, de gezondheid van het lichaam en de eventuele verhoogde behoefte elders in het lichaam.

Toch is het goed te weten welke nutriënten minimaal nodig zijn om de dermis in optimale conditie te houden en de werkstoffen aan te leveren voor zowel de vezels als de spons van de huid; de glycosamineglycanen (GAG’s). Het rijtje nutriënten is behoorlijk lang, maar de volgende opsomming geeft de belangrijkste voedingsstoffen weer:

  • De aminozuren glycine, proline, lysine, leucine, valine en alanine
  • De vitaminen C, A en D
  • De mineralen zink en koper,
  • Coenzym Q10
  • Lycopeen
  • Omega-3
  • N-Acetyl-D-Glucosamine

Vitamine E en gezonde huid

Vitamine E is een belangrijk vitamine voor onze huid. Maar het is niet, zoals velen denken, 1 enkele structuur. Het verwijst namelijk naar 2 vormen, beter bekend als tocoferolen en tocotrienolen. Vitamine E komt in ons lichaam het meeste voor als tocoferol.

Vitamine E is de meest voorkomende antioxidant in onze huid, waarbij de concentratie in de epidermis veel hoger is dan in de dermis. Vitamine E wordt in de huid opgeslagen in de talgklier en van daaruit via het sebum aan de opperhuid afgegeven. Omdat het een vetoplosbaar vitamine is, kan vitamine E makkelijk in alle lagen van de opperhuid en lederhuid doordringen.

UV-licht verlaagt de hoeveelheid vitamine E in de huid, voornamelijk in het stratum corneum. Tevens zorgt onze natuurlijke veroudering voor een afname in de hoeveelheid vitamine E in de huid.

De functies van vitamine E in de huid:

  • Bescherming als antioxidant tegen UV-stralen
  • Anti-inflammatoir effect
  • In combinatie met vitamine C een versterkt antioxidant effect

Vitamine C en de huid

Een gezonde huid bevat veel vitamine C. Daarbij bevat de epidermis gemiddeld meer vitamine C dan de dermis. De hoeveelheden vitamine C nemen af met de leeftijd. Ook blootstelling aan UV-licht en luchtverontreiniging verlagen het vitamine C gehalte.

Vitamine C heeft in de huid veel functies:

  • Stimuleert collageen aanmaak
  • Is, in combinatie met vitamine E en glutathion, een krachtige antioxidant tegen vrije radicalen die zijn ontstaan a.g.v. zonschade
  • Speelt een rol bij het remmen van de melanogenese
  • Optimaliseert het verhoorningsproces van de epidermis en verbetert daardoor de barrière-functie
  • Bij wondgenezing zorgt het voor migratie van fibroblasten naar de wond zodat genezing sneller verloopt

Er is een sterke aanwijzing dat vitamine C-waarden in de huid toenemen bij hogere inname, totdat een "plafond" bereikt is. Extra inname leidt daarna niet meer tot toename in de huid.

Voeding en acné

Acné vulgaris is een epidermale ontstekingsziekte van de huid. Ondertussen is het wel duidelijk dat het, ondanks dat veel artsen het nog steeds ontkennen, een wetenschappelijk aantoonbare relatie heeft met voeding. Uit onderzoek komt naar voren dat er 3 belangrijke voedingsfactoren zijn die acné kunnen triggeren.

  • Hyperglycemische koolhydraten (simpele suikers)
  • Melk en melkprodukten
  • Verzadigde vetten, transvetten en een tekort aan omega-3 onverzadigde vetzuren

De voedingsstoffen zorgen er voor dat de talgproduktie gestimuleerd wordt, de samenstelling van het talg verandert zodat de P. acnes bacterie kan floreren, de huid ontstekingsgevoeliger wordt en de keratinocytproliferatie verhoogd wordt waardoor sterkere verhoorning van de huid optreedt.

Ons westerse dieet is dus een typische aanjager voor het ontstaan van acné. Eet daarom o.a. veel vers fruit en groenten, weinig zuivel, kant-en-klaar voedsel en snacks en meer omega-3 rijke voedingsmiddelen voor een rustiger huid van binnenuit.

Wat doet water voor je huid?

Ons lichaam bestaat voor ca. 60-70% uit water. Alle cellen in ons lichaam, en ook in de huid, hebben water nodig om goed te kunnen functioneren. Een goede vochthuishouding is dus van levensbelang!

Dagelijks krijgen we gemiddeld 2 liter water binnen via drinken en voedsel. Maar kijken we in ons maag-darm kanaal, dan blijkt daar totaal wel 8 - 10 liter vocht door te stromen! Dit betekent dus dat ons lichaam 6 - 8 liter vocht zelf aanmaakt d.m.v. spijsverteringssappen.

In de dikke darm wordt zo'n 10-20% van het vocht opgenomen, in de dunne darm de rest. Vanuit het bloed wordt het vervolgens naar alle delen van het lichaam vervoerd, ook naar de huid. Dit betekent dus dat water wat je drinkt niet rechtstreeks naar de huid gaat, maar door het hele lichaam gebruikt gaat worden. Sterker nog, bij een overschot aan water drinken moet je niet alleen veel naar de w.c., maar spoel je ook belangrijke voedingsstoffen mee naar buiten!

Voldoende vocht drinken en veel waterrijk voedsel zoals groenten en fruit eten is dus heel belangrijk voor een gezond lichaam en gezonde huid.

UV-bescherming met voeding?

Foto-oxidatie, of UV-veroorzaakte oxidatieve stress is de belangrijkste oorzaak van vroegtijdige huidveroudering. Door UV-blootstelling ontstaan er enorme hoeveelheden vrije radicalen in de huid die zorgen voor DNA-schade, schade aan celwanden en schade aan collageen en elastine vezels. Inname van hoge doses anti-oxidanten met voeding of eventueel aangevuld met suppletie helpt de huid tegen UV-beschadiging:

  • Vitamine E en C; hebben in combinatie het beste effect
  • Carotenoïden; beta-caroteen en lycopeen
  • Meervoudig onverzadigde vetzuren; m.n. omega-3
  • co-enzym Q10 (uit o.a. orgaanvlees en donkergroene groenten), selenium (uit o.a. vis en paranoten), alfaliponzuur (uit o.a. spinazie en lever) en glutation (in ons lichaam gemaakt uit glutamine)

Deze nutriënten beschermen onze huidvetten, DNA en huideiwitten waardoor de zon minder beschadiging aan onze huidstructuren geeft.

Houd altijd wel in gedachten dat zonbescherming met een breedspectrum factor altijd noodzakelijk is!

Eiwitten - de basis voor je huid

Eiwitten, of proteinen, zijn de belangrijkste bouwstoffen van het lichaam en de huid. Voor groei, onderhoud en herstel gebruiken we eiwitten. Eigenlijk is het beter om over aminouren te praten, want in ons maagdarmkanaal worden eitwitten tot aminozuren afgebroken en dan pas via de dunne darm opgenomen.

De aminozuren worden na opname door de darmen via het bloed overal in het lichaam afgegeven, daar waar er vraag naar is. Wanneer je intensieve behandelingen aan de gezichtshuid geeft, vraagt deze extra aminozuren voor herstel en opbouw. Het is dan dus belangrijk om te weten welke aminozuren er in dat geval nodig zijn, zodat je een goed advies kunt geven over welke voedingsmiddelen een positieve bijdrage kunnen leveren of dat er eventueel extra suppletie nodig is. Zo herstelt, of liever: verbetert, de huid zich mooier.

Wil je bijvoorbeeld collageenopbouw stimuleren, zorg dan dat de aminozuren glycine en proline in het dieet of jouw suppletie zitten!


Opname van voedingsstoffen

Ons lichaam en de huid worden constant voorzien van voedingsstoffen. Die komen via ons eten in het lichaam. Maar hoe gaat dat dan?

Het oppervlak van onze darmen behoort, net als die van de huid, tot de buitenkant van het lichaam en is bekleed met epitheelweefsel. Voeding die we binnen krijgen bevindt zich dus nog steeds buiten het lichaam zolang het niet is opgenomen in de darmen. Zodra de voedingsstoffen de darmwand zijn gepasseerd worden ze naar de weefsels en cellen in het lichaam vervoerd en gebruikt.

De meeste voedingsstoffen worden in de dunne darm opgenomen. Eiwitten als aminozuren, vetten als vetzuren en monoglyceriden en koolhydraten als monosachariden. Ook de vitamines en mineralen worden grotendeels in de dunne darm opgenomen. Omdat de dunne darm zo'n 5 meter in lengte is, hebben de voedingsstoffen optimaal de tijd om opgenomen te worden.

Antioxidanten

Iedereen die aan huidverbetering doet heeft er van gehoord; antioxidanten. Ze beschermen lichaam en huid tegen afvalstoffen. Deze afvalstoffen, of vrije radicalen, worden gevormd in ons lichaam, maar ook als een reactie op schadelijke omgevingsfactoren en lifestyle. UV-straling bijvoorbeeld, of roken, slechte voeding, te weinig slaap enz. De vrije radicalen tasten gezonde cellen aan en zorgen voor oxidatie. Vergelijk het maar met een appel die bruin wordt zodra de binnenkant in contact komt met de lucht. In de huid zorgen vrije radicalen voor huidveroudering.

Gelukkig hebben we antioxidanten! Elke soort antioxidant heeft zijn eigen werkgebied in de verschillende lagen van de huid. Vitamine C, E en A en polyfenolen zijn voor de huid heel belangrijke antioxidanten en werken samen in bepaalde concentraties.

Suikers en huidveroudering

Wist u dat suikers een grote rol spelen bij huidveroudering? Er komen steeds meer onderzoeken beschikbaar die aantonen dat suiker geen gezonde keuze is om de huid zo strak mogelijk te houden. Bij een hoge suiker-inname, en wij Nederlanders krijgen gemiddeld 20% van de totale calorieën via suikers binnen (!), worden suikermoleculen in bindweefsel ingebouwd. En laat onze huid nu net voor een groot deel uit bindweefsel zijn opgebouwd.

De versuikerde bindweefselvezels, mooi gezegd glycatie van collageen, worden star en zorgen zo voor rimpelvorming. Daarbij komt dat versuikering onomkeerbaar is en de vezels dus niet meer gezond worden. Omdat bij het verstrijken van de leeftijd de afbraak van deze vezels niet meer zo snel en optimaal verloopt, ontstaan er steeds meer rimpels.

Voor een jonge, strakke en gezonde huid is letten op suiker-inname dus geen overbodige luxe!

Relatie tussen de huidbarrière en de darmen

De relatie tussen de huidbarrière en de darmflora is een belangrijke pijler in het behandeltraject van de schoonheidsspecialist. Immers, wanneer de huidbarrière niet goed functioneert, zullen met behandelingen nooit optimale resultaten verkregen worden. Wanneer het immuunsysteem van de darmen uit balans is door slechte en/of verkeerde voeding, dan verandert de immuniteit van het hele lichaam en dus ook van de huid. Dit kan niet alleen tot uiting komen in een gevoelige, vochtarme huid, maar ook in huidaandoeningen als acné, eczeem, psoriasis en versnelde huidveroudering.

Een gezonde darmflora is daarom de basis van een gezond lijf en een gezonde huid!